Dirk Appel een beminnelijk mens en talentvol schaker

Toen ik me in 1980 in Alkmaar vestigde, werd ik lid van V.V.V., toen veruit de sterkste schaakclub van Alkmaar. Ik verheugde me daarbij bij voorbaat op de kennismaking met het roemruchtige toptrio van V.V.V. wiens namen ik kende, maar die ik nog nooit persoonlijk had ontmoet:  Seewald, Kayser en Appel. Buiten Alkmaar was Piet Seewald van dit drietal de bekendste omdat hij regelmatig aan nationale toernooien deelnam. Seewald was vooral een ‘gestudeerde speler’, een echte boekenwurm, die dan ook graag boekenvarianten op het bord bracht. Eddie Kayser en Dirk Appel, waren meer de ‘natuurtalenten’. Klassieke spelers  met een goed stellingsgevoel. Met Seewald was het lastig communiceren. Hij kon op je af komen met de mededeling als ‘ik had Ta4 moeten doen’, en bij doorvragen bleek hij het dan over een partij te hebben die hij ooit eens lang geleden tegen Donner had gespeeld.
Eddie Kayser en Dirk Appel waren anders. Beiden uiterst beminnelijke personen, waar bij Dirk Appel tevens zijn goedlachsheid opviel, zowel in voor als tegenspoed, want zelfs bij een nederlaag was hij - althans uiterlijk- de opgewektheid zelve.

Hoe sterk speelde nu Dirk Appel? In de begin jaren tachtig mocht ik verschillende keren een partij met hem wisselen en hoewel hij toen al de 65 was gepasseerd was zijn speelkracht nog aanzienlijk. Ik herinner me een partij uit het ASK van 1983 waarin ik in grote problemen kwam en me daar slechts met de grootste moeite uit wist te redden. Daardoor kon ik in de eindrangschikking  Appel voor blijven, die tweede werd  door onder andere Gerard de Geus op een dubbel stukoffer te trakteren.

Appel – De Geus stelling na 15…Dxb4

Dirk Appel haalde nu uit met 16.Lxh7+! Kxh7 17.Pg5+ Kh6 18.Dg4 Dd2 19.Dh4+ Kg6 20.Dh7+! Dit tweede offer jaagt de zwarte koning het mijnenveld in. 20…Kxg5 21.h4+ Kg4 22.Tf4+ Iets sneller ging het na 22.Dxg7+ Pg6 23.Dh6 maar ontsnappen is er niet meer bij. 22…Kg3 23.Tf3+ Kg4 24.Kh2 Pg6 25.Taf1 Dxg2+ 26.Kxg2 Pxh4+ 27.Dxh4+ Kxh4 28.Th3+ Kg4 29.Tg3+ 1-0

De toptijd van Dirk Appel  als schaker, lag in de jaren veertig, vijftig. Vooral de jaren veertig waren voor V.V.V. zeer succesrijk mede door toedoen van voornoemd drietal. In de periode kwam V.V.V. uit tegen de sterkste Nederlandse teams zoals het V.A.S. en A.S.C. met als gevolg dat aan de borden ook de tegenstand navenant was. Zo moest Appel onder andere uitkomen tegen IM Hans Kmoch de trainer-secretaris van Euwe, een partij die hij overigens verloor.
Uit die periode stamt ook de volgende partij uit het NHSB kampioenschap 1948. Appel, als 33^e jarige,  veroverde de titel en versloeg daarbij de 24-jarige student Johan Barendregt. Ouderen zullen zich afvragen is dat soms de latere Hoogleraar en Internationaal Meester? Inderdaad, dezelfde. Barendregt debuteerde in datzelfde jaar in het kampioenschap van Nederland, met een overigens bescheiden 9^e plaats. Vanaf dat moment behoorde hij tot de subtop in Nederland en kreeg in 1962 de Meestertitel toegekend. Zegt deze overwinning van Appel op Barendregt ook iets over zijn speelkracht?  Natuurlijk, waarmee niet direct is gezegd dat hij naar het meesterniveau had kunnen klimmen, maar een vooraanstaand en talentvol speler was hij zonder meer.
De partij Appel-Barendregt kunt u naspelen door hier te klikken.

Willem Andriessen

Comments

[Geplaatst door: Ronald Groot]

Wim, mooi stukje ter nagedachtenis aan Dirk Appel. Ik ben het van harte met de inhoud eens. Ook ik herinner mij Dirk Appel als een uiterst hartelijk en beminnelijk mens. Altijd een aardig woord voor een ieder, elke vorm van arrogantie was hem vreemd.
Hij heeft een prachtige leeftijd bereikt. Dat hij moge rusten in vrede.