Openingen

Wat is een opening? Omdat elke partij vanuit dezelfde stelling begint, kan je de eerste paar zetten al voorbereiden. Als je veel partijen speelt met dezelfde beginzetten, dan weet je als het goed is steeds beter wat de goede zetten zijn in die stelling. Als hulpmiddel zijn er ook boeken geschreven waarin uitgelegd staat waarom bepaalde zetten goed zijn en waarom bepaalde zetten juist slecht zijn. Als je een opening goed kent dan voorkom je meestal dat je SNEL verliest, omdat je in het begin aldoor goede zetten speelt. Je kan ook snel beter komen te staan, omdat je tegenstander de opening bijvoorbeeld niet goed kent. Omdat er heel veel zetten mogelijk zijn in het begin, zal het je ook niet verbazen dat er heel veel verschillende openingen zijn. Hier behandelen wij de meest gespeelde openingen en leggen de basis principes uit, om je kennis te laten maken met wat openingen.

Bij een opening gaat het meestal om de 3 gouden regels:

1. het centrum in handen nemen

2. stukken ontwikkelen

3. koning veilig stellen

Eigenlijk wil je al je stukken aan het werk zien. In het volgende voorbeeld moet wit nog 3 zetten doen om zijn opening af te maken. Namelijk: zijn paard ontwikkelen Pb1-Pc3, daarna speelt hij zijn pion d2-d3, en als laatste zijn loper ontwikkelen bijvoorbeeld Lc1-Le3.

Zwart heeft ook nog 3 zetten nodig om zijn opening af te maken. Namelijk: Pg8-Pf6, Lc8-Lg4 en 0-0.

Het ontwikkelen van alle stukken noemen we het afmaken van een opening. Een opening is af als:

1. Er minstens 1 pion in het centrum staat

2. De stukken naar nuttige velden zijn gespeeld

3. De koning veilig staat

4. De dame een goede plaats heeft

5. De torens verbonden zijn

Specifieke openingen

Italiaans -- Siciliaans -- Dame gambiet

Italiaans

De Italiaanse opening ontstaat na de zetten 1. e2-e4 e7-e7 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-c4 Lf8-c5

Dit is de uitgangsstelling van de Italiaanse opening. 4. c2-c3 Wit dreigt b2-b4 om de loper weg te jagen en tegelijkertijd d2-d4 om het centrum in handen te nemen. 4.....Pg8-f6 zwart valt de pion op e4 aan. 5. d2-d3 Wit dekt de pion en is klaar om te rokeren 5.....d7-d6 6. 0-0 0-0

In deze stelling heeft wit nog 2 zetten nodig en zwart nog 1 om zijn ontwikkeling te voltooien. Dit is in het voordeel van zwart, maar wit heeft al de nodige voorbereidingen getroffen om het centrum in handen te nemen. 7. Pb1-d2 a7-a6 Waarom doet zwart hier a7-a6? Wit dreigt in deze stelling b2-b4 waarna de loper naar b6 moet. Daarna kan wit a2-a4 doen om het de witte loper heel lastig te maken. Daarom maakt zwart alvast een gaatje, waar de witte loper veilig staat. 8.b2-b4 Lc5-a7 9. a2-a4

Wit heeft zichzelf wat meer ruimte gegeven en zal nu zijn laatste stukken ontwikkelen. Zwart staat iets gedrukt, maar dat wil nog niet zeggen dat hij slecht staat. Op dit moment is de stelling ongeveer gelijk.

Siciliaans

De Siciliaanse opening ontstaat na de zetten 1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 de Siciliaanse opening is een van de grootste openingen die er is. Hier behandelen wij een paar varianten om je een idee te geven.

Dit is de uitgangsstelling van de Siciliaanse opening.

2. ......... Pb8-c6 zwart ontwikkelt zijn eerste paard naar het centrum. 3. d2-d4 c5xd4 Wit neemt het centrum in handen en zorgt ervoor dat zijn loper op c1 eruit kan. 4. Pf3xd4. Nu kan zwart kiezen uit meerdere plannen, wij behandelen er twee: Hij kan zijn pion van g6-g7 spelen en daarna Lf8-g7. Deze opstelling wordt de Draak genoemd. In de draak ontwikkelt zwart zijn andere loper naar d7 en ontwikkelt hij beide paarden naar het centrum. Daarna gaat hij rokeren.

Dit is de uitgangsstelling van de Draak. Zoals je ziet hebben beide partijen hun opening voltooid. Een plan voor wit is om met de pionnen op de koningsvleugel (rechts) te gaan aanvallen, in combinatie met de witte loper en de Dame moet zwart hier voor uitkijken. Een plan voor zwart is meestal om op de damevleugel (links) te gaan wandelen met de pionnen en daarna gebruik te maken van de half-open c-lijn.

Hij kan proberen zo snel mogelijk e7-e5 te spelen. Meestal begint het met 4........Pg8-f6 5. Pb1-c3 e7-e5 deze opening wordt de Sveshnikov genoemd.

Hier speelt wit meestal 6. Pd4-b5 waarna zwart antwoord 6.......d7-d6 dit is een goede zet omdat wit anders met zijn paard naar d6, schaak kan geven. Het plan voor wit is hier om van het zwakke veld d5 gebruik te maken. Meestal wil wit hier wel een paard neerzetten om zo te voorkomen dat zwart zijn pion naar d5 speelt. Een plan voor zwart is om via a7-a6 en b7-b5 het paard weg te jagen naar een slecht veld. Het witte paard moet dan naar a3. Daarna probeert zwart te voorkomen dat wit een sterk paard op d5 krijgt en op termijn zelf zijn pion van d6 naar d5 te spelen.

Dame gambiet

Het damegambiet ontstaat na de zetten 1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 d5xc4

Dit is de uitgangsstelling van het Aangenomen Damegambiet. Wit offert tijdelijk een pion voor een snelle ontwikkeling. In de praktijk is het het beste voor zwart om de pion weer terug te geven en zelf ook te ontwikkelen. Zelfs met een pion minder kan je toch beter staan omdat je meer stukken hebt ontwikkeld!

Het spel gaat meestal verder met 3. Pg1-f3 Pg8-f6 4. e2-e3 e7-e6 5. Lxc4

Wit heeft zijn pion weer teruggewonnen en bezit het centrum. Zwart wil dat centrum natuurlijk proberen terug te winnen en gaat verder met 5.....c7-c5 wit kan hier meerdere zetten doen, maar korte rokade is toch de beste. 6. 0-0 hij stelt zijn koning veilig en maakt plaats voor de toren om het centrum te ondersteunen.

In deze stelling lijkt wit het gevecht om het centrum gewonnen te hebben, zwart doet er dan ook verstandig aan om compensatie hiervoor te zoeken via de flank. 6......a7-a6. Dit lijkt een zet van een beginner, maar er zit een plan achter: zwart wilt hierna zijn andere pion naar b5 spelen waarna de witte loper weg moet en zwart weer aan zet is om te ontwikkelen. Zwart probeert dus via de zijkant aan te vallen omdat wit daar het zwakst is. Nu volgt een stelling waarin jullie kunnen zien dat zwart aan de zijkant aan het aanvallen is en wit in het midden het centrum nog in handen heeft.